تذکرةالذاکرین، رسالة صوفیة صفویه و مناجات

که توسط افشین عاطفی تصحیح شده و در انتشارات همگام با هستی، در سال جاری (و در 128 صفحه و در قطع وزیری) به چاپ رسیده است. مجموعة مذکور بر اساس سه نسخه، ارائه شده و از آشفتگی و نقص فراوانی در مقدمه برخوردار است. تا جایی که عنوان کتاب نمایانگر متن و مطالب آن نیست و رسالة سوم از شخص دیگری به نام محمد بن حسین الهی اردبیلی است که نامش در روی جلد کتاب ذکر نشده است. کتاب ارائه شده فاقد هرگونه نمایه و حتی کتابنامه و فهرست منابع است.

مولف اثر نخست، میرزا محمد بن سلطان محمد اردبیلی معروف به محقّق بیدگلی و متخلّص به محقّق است که از عرفا و شعرای عصر صفوی و از شاگردان قاضی اسدالله کوپایی کاشانی بوده است.

آثار دیگر وی عبارتند از:

1. دیوان در دوازده هزار بیت که گویا نسخهای از آن در دست نیست.

2. رسالة تیسیرالمرام لتفسیر الکلام به عربی.

3. ریاضالعارفین و منهاجالسالکین در هشت روضه در موضوع عرفان و تصوّف.

معرفی مجموعه

1. تذکرةالذاکرین:

مطالب این کتاب شامل عناوین و سرفصلهای زیر است:

مقدمه: در معرفت ذکر الهی موید به احادیث نبوی و اخبار مشایخ طریقت در ذکر و ذاکر و مراد از آن.

تذکرة اولی: در بیان آنکه ذکر افضل عبادات است.

تذکرة ثانیه: در بیان معنی لا اله الا الله و آن که لا اله الا الله افضل اذکار است.

تذکرة ثالثه: در بیان ذکر جهر و جمعیّت صلوة ذکر و اوراد و ایراد فواید و شواهد آن.

تذکرة رابعه: در بیان ذکر خفی و قلبی.

تذکرة خامسه: در بیان آنچه بعضی از اهل سلوک را رو میدهد در مجالس ذکر و سماع.

تذکرة سادسه: در بیان تواجد و وجد و وجود و تفاوت معانی و منسوبان به اینها.

خاتمه: در بیان شرایط سالک.

2. رسالة صوفیّة صفویه

مطالب این کتاب شامل عناوین و سرفصلهای زیر است:

مقدمه: در ارشاد سالکان طریقة صفویّه.

فصل اول: قواعد طریقت.

فصل دوم: در بیان احوال اهل حلقه و دایرة سلسلة صفویه و کیفیت صفات خلیفه، پیره، ذاکر، طریقچی و ... از اهل خدمت.

3. رسالة سوال و جواب (از الهی اردبیلی)

مطالب این کتاب شامل عناوین و سرفصلهای زیر است:

مقدمه: در بیان طریقة صوفیه صفیّه.

باب اول: در بیان تاج در سیر و سلوک راه محمد و علی (ص).

باب دوم: در بیان ایمان

باب سوم: در نصیحت پیره

4. مناجات (از محقق بیدگلی)