اختلالات دید رنگی

بعضی از افراد کور رنگ ممکن است هیچگاه به مشکلاختلال دید رنگ خود پی نبرند.

افراد کور رنگ نقص دید رنگ خود را بخوبی جبران میکنند و حتی در مواردی جزئیاتی را می توانند ببینند که افراد با دید رنگ طبیعی ممکناست به آن توجه نکنند.

اگرچه اختلال دید رنگ (کور رنگی) می تواند در اثربیماری و بصورت اکتسابی حادث گردد ولی  تقریبادر غالب موارد ناشی از یک اختلال توارثی است و در بدو تولد وجود دارد. این اختلال ژنتیکیچون غالبا وابسته به کروموزمهای جنسی است، در نتیجه میزان بروز آن در زن و مرد متفاوتمی باشد.  در خانواده فرد کور رنگ، افراد مونثمعمولا بدون علامت هستند ولی می توانند حامل کروموزم معیوب باشند و به نسلهای بعدیآن را انتقال دهند. اما افراد مذکر علائم بیماری را نشان می دهند. در جامعه حدود ۸ درصد افراد مذکر و ۵/۰ درصد افراد مونث اختلال دید رنگ دارند.

در شبکیه چشم انسان دو نوع سلول حساسه بنام سلولهایاستوانه ای و سلولهای مخروطی وجود دارد. این سلولها انرژی نورانی را تبدیل به انرژیالکتریکی می کنند و آن را از طریق عصب بینایی به مغز مخابره می نمایند. سلولهای مخروطیهستند که در درک رنگها نقش بازی می کنند. سه نوع مختلف از سلولهای مخروطی وجود داردکه هر کدام از آنها به یک نوع رنگ اصلی (قرمز، سبز، و آبی) پاسخ می دهد. در یک فردطبیعی هر سه نوع سلول مخروطی فعال هستند و بنابراین یک فرد طبیعی قادر به درک  هر سه نوع رنگ قرمز، سبز، و آبی و طبعا طیف کاملرنگها خواهد بود.

در افرادی که اختلال دید رنگ دارند، حداقل یک نوعاز این سه نوع سلول مخروطی، بصورت ناقص یا کامل کارایی نداشته و در نتیجه این افراددر تشخیص بعضی از رنگها دچار مشکل می گردند.

برای سادگی درک مطلب، می توان چنین در نظر گرفتکه تمام افرادی که اختلال دید رنگ دارند به نوعی در تشخیص قسمت قرمز و یا سبز طیف رنگیاشکال دارند، چرا که افرادی که در ناحیه آبی طیف مشکل دارند، بسیار نادر هستند.

تشخیص اختلال دید رنگ یا کور رنگی از طریق انجامتست های مختلف میسر می باشد. از آنجایی که اینگونه اختلالات دید رنگ عمدتا ارثی میباشند، درمان اساسی برای آن وجود ندارد، اما چند نکته را باید در نظر داشت:

این افراد از بقیه جهات کاملا سالم هستند و معمولادر زندگی روزمره و عادی هیچگاه دچار مشکل نمی گردند.

خیلی از افراد تصور می کنند که کسی کور رنگی داردهمه چیز را سیاه و سفید می بیند در حالی که این تصور غلطی است (بیماری که کوری رنگیهر سه نوع رنگ را باهم داشته باشد بسیار بسیار نادر است(.

این افراد معمولا در نامیدن رنگهای اصلی در اجسامیکه ذاتا با یک رنگ خاص  هستند اشتباه نمی کنند.فقط بعضی مواقع در افتراق سبز از قرمز یا قرمز از مشکی در کنار یکدیگر اشتباه می کنند.بعنوان مثال فردی با کور رنگی کامل ممکن  استجوراب سبز را با نوع قرمز آن اشتباه کند، یا کراوات قرمز را جای کراوات مشکی در مراسمعزاداری استفاده کند. 

بعضی از این افراد ممکن است هیچگاه به مشکل اختلالدید رنگ خود پی نبرند.

بسیاری از افرادی که مشکل دید رنگ دارند فقط هنگامیمتوجه آن شده اند که به نحوی مورد آزمایش دید رنگ قرار گرفته اند مثلا برای معایناتاستخدامی در نیروهای نظامی،انتظامی، یا خلبانی.

همچنین باید در نظر داشته باشیم که این افراد نقصدید رنگ خود را بخوبی جبران می کنند به نحوی که حتی در مواردی جزئیاتی را می توانندببینند که افراد با دید رنگ طبیعی ممکن است به آن توجه نکنند، چرا که این افراد بیشتربه شکل اجسام توجه دارند تا به رنگ آنها.  

استفاده از بعضی از فیلترها، عینکها، یا کنتاکتلنزهای رنگی مثلا فیلتر قرمز تا حدی می تواند مشکل این افراد را در تشخیص بعضی از رنگهاینزدیک به هم حل کند.

تصاویر زیر چند نمونه تست دید رنگ را نشان می دهند

همه افراد؛ اعم از طبیعی ویا با اختلال دید رنگ؛قادر به دیدن عدد 16 هستند

افراد طبیعی قادر به دیدن عدد 2 هستند؛ اما افرادبا اختلال دید رنگ بجزیک سری نقاط؛ چیز دیگری را نمی بینند

 افراد طبیعی قادر به دیدن عدد 5 هستند؛ اما افرادبا اختلال دید رنگ بجزیک سری نقاط؛ چیز دیگری را نمی بینند

افراد طبیعی قادر به دیدن عدد 15 هستند؛ اما افرادبا اختلال دید رنگ یا

 عدد 13 را  می بینند؛ یا بجزیکسری نقاط؛ چیز دیگری را نمی بینند

 افراد طبیعی قادر به دیدن عدد 26 هستند؛ اما  افراد با اختلال دید رنگ از نوع قرمز؛ فقط عدد 6 را  می بینند؛ و افراد بااختلال دید رنگ از نوع سبز؛ فقط عدد 2 را می بینند

 افراد طبیعی بجز یک سری نقاط رنگی؛ چیز دیگری رانمی بینند

 اما افراد با اختلال دید رنگ ممکن است عدد 5 را ببینند

از تصاویر زیر می توان برای تشخیص اختلال دید رنگدر کودکان استفاده نمود

همه افراد؛ اعم از طبیعی و یا با اختلال دید رنگ؛قادر به دیدن سه شکل مربع؛دایره؛ و ستاره هستند

 افراد طبیعی هر دو شکل دایره و مربع را می بینند؛در حالیکه افراد با اختلالدید رنگ فقط قادر به دیدن دایره هستند

 افراد طبیعی هر دو شکل دایره و مربع را می بینند؛در حالیکه افراد با اختلالدید رنگ فقط قادر به دیدن مربع هستند

 توجه داشته باشید که بعلت تفاوت کیفیت رنگ در مانیتورهایمختلف؛ ارزش تشخیصی این تست ها کامل و صد در صد نخواهد بود و برای تشخیصنهایی اختلالات دید رنگباید تستهای کاملتر و دقیقتری انجام شود.