علم طب کار برای کارگران

علم طب کار برای کارگران

در علم طب کار فقط فرد کارگر مورد نظر نیست، بلکهاعضای خانواده او نیز باید تحت پوشش درمانی قرار گیرند.

برخی بیماریها به خصوص سرطانها در خانوادههاییکه سرپرست آنها با آزبست سر و کار داشتهاند، دیده می شود و این در حالی است که بسیاریاز کارگران در این شرایط جزء کارگران روزمزد و پیمانی محسوب میشوند و قوانین کار شاملحال آنان نمیشود.

چه بسا نظارتی که در کارخانهها و صنایع انجام میشود،شامل کارخانهها و صنایع درشت است و 80 درصد کارگران در کارخانههای کوچک و کمتر از50 نفر کار میکنند.

حتی قانون تأمین اجتماعی شامل کارگاههای زیر 5نفر نیست و معاینات ادواری هم حتی برای این کارگران انجام نمیشود و قانونی بر آنانحکمفرما نیست.

اگر چه از سال 1373 رشته طب کار نیز در دانشگاهعلوم پزشکی تهران جای داده شد، اما اکثر این فارغ التحصیلان به دلیل نیاز آموزش دردانشگاه، جذب دانشگاه شدند و مابقی نیز به دلیل ابهام در تعریف ردیف شغلی سرگردان هستند.در حال حاضر قوانین نیز حمایت خود را از پزشکان طب کار دریغ میکند، به همین دلیل پزشکانطب کار در کشور حتی اگر در کارخانهای مشغول کار شوند، دچار تضاد شغلی هستند.

پزشک طب کار از سویی خواستار حمایت از کارگر استو از سویی دیگر حقوق خود را از کارفرما میگیرد و این تضاد موجب میشود که هم کارگرو هم کارفرما نسبت به حقوق خود ناآگاه بماند.

آمار فقط در مورد کارگرانی موجود است که شامل پرداختغرامت شدهاند و آمار بیماریهای شخصی و شایع اسکلتی و عضلانی که 60 تا 70 درصد جامعهجهانی کارگران با آن درگیرند، وجود ندارد.

این بیماری در ایران شدیدتر است، چون شرایط کاریدر ایران سختتر است و تمام تجهیزات پرخطر از کشورهای صنعتی و توسعه یافته به کشورهاییمانند ایران صادر میشود

.

متخصصین علم طب کار، پس از طی کردن 7 سال دوره پزشکیعمومی، با گذراندن آزمون دستیاری، مشابه سایر رشتههای تخصص پزشکی وارد دوره ی دستیاریشده و سه سال کامل با انواع مشاغل و پروسههای کاری و عوامل زیانآور فیزیکی، شیمیایی،بیولوژیکی، روانی و ارگونومی در محیط های کاری و بیماریهای ناشی از آنها، پیشگیریو درمان آن بیماریها و نیز مباحثی چون آمار و اپیدمیولوژی، آموزش بهداشت و... به صورتتئوری و عملی آشنا میشوند

.

حیطه ی فعالیت طب کار بسیار وسیع بوده و ماحصل آنسلامت نیروی کار و افزایش بهره وری و در نتیجه افزایش تولید است.

طبق مطالعات انجام شده تأثیرات اقتصادی بیماری وآسیبهای ناشی از کار، اثری قابل توجه بر روی میزان موفقیت یک سازمان دارد. به عنوانمثال با برقراری یک سیستم سلامت شغلی در یک سازمان، طی معاینات بدو استخدام، یک متخصصطب کار با شناختی که از ماهیت کار و تواناییها و ظرفیتهای مورد تقاضای کار دارد،میتواند کار مناسب فرد را پیشنهاد داده و در ضمن اعمال ملاحظات لازم با توجه به میزانسلامت و محدودیتهای فردی، آن فرد را برای آن کار آموزش داده و کارآیی فرد در شغل موردنظر را به حداکثر برساند.

سلامت میتواند با افزایش ظرفیتهای فیزیکی مثلقدرت و استقامت، و همین طور ظرفیتهای ذهنی مثل عملکرد شناختی و توانایی علت یابی باعثافزایش کارآیی فرد شود. تقریباً تمام مطالعاتی که رشد اقتصادی را با توجه به بهبودسلامت جامعه کاری بررسی کردهاند، شواهدی مبنی بر تأثیرات مثبت، قابل توجه و قابل اندازهگیریشاخصهای سلامتی، بر روی سرعت رشد اقتصادی یافتهاند.

اثرات وجود یک سیستم سلامت شغلی در سازمان:

مقابله با استرس شغلی:

تحقیقات نشان دادهاند که حدود 90-60 درصد مراجعاتبه مراکز خدمات بهداشتی- درمانی، ناشی از استرسهای مرتبط با کار بودهاند.

یک فرد در طول 24 ساعت به طور متوسط 8 ساعت، یعنیحدود 50 درصد از ساعات بیداری خود را تحت تأثیر عوامل روانی محیط کار خود میگذراندو این عوامل بر روی زندگی شخصی و خانوادگی وی نیز تأثیر گذارند.

در کشورهای صنعتی، کارفرماها برای کاهش استرس سرمایهگذاریهایوسیعی میکنند تا از عوارض اقتصادی ناشی از آن بکاهند.

 طبق مطالعات انجام گرفته، بیشترین بازگشت به سرمایه با کاهش استرس، کنترلدخانیات در محیط کار و بهبود تغذیه همراه بوده است

.

غیبت از کار

:

تیم سلامت شغلی با استفاده از دانش خود در زمینهی غیبت از کار وبا بهره گیری از معیارهای سنجشی که در دست دارد، میتواند میزان غیبتاز کار را در سازمان سنجیده و علل و مقادیر غیرطبیعی و خارج از استاندارد را درون سازمانتشخیص دهد و در جهت کاهش میزان غیبت مرتبط با بیماریها و ناهنجاریهای داخل سازمانیتلاش کند.

تنظیم شیفتهای کاری

با رعایت اصول علمی میتوان شیفتهای کاری را طوریتنظیم کرد که متناسب با افراد و محدودیتهای فیزیکی و روانی آنها و فرهنگ آن جامعهباشد و بدین ترتیب بهرهوری و تولید را افزایش داد.

به کارگیری اصول ارگونومی برای افزایش تولید و بهرهوری:

علم ارگونومی، علم ایجاد تناسب بین کار و انساناست. با رعایت اصول ارگونومی در محیط کار از قبیل ایجاد تناسب در نور، صدا، دما، تجهیزاتو ابزارآلات برای انجام کار، بسیاری از شرکتهای معروف در دنیا توانستهاند تولید خودرا چند برابر افزایش دهند.

اکثر ماشین آلات و تجهیزاتی که در صنایع و سازمانهایاداری در ایران مورد استفاده قرار میگیرند، برای اندازهها و ابعاد بدن ایرانیان طراحیو ساخته نشدهاند، بنابراین طبیعی است که کار با آنها نیازمند صرف انرژی و وقت بیشتر،و راحتی و بازدهی کمتر است.

لذا با برقراری نظام سلامت شغلی در یک سازمان، کارگرانو کارمندان نهایتاً به سطح بالاتری از رضایت شغلی رسیده و خود را بیشتر متعلق به آنسازمان مییابند. وقتی احساس کنند که وجود آنها برای سازمانی که خدمت میکنند مهم تلقیشده و سیستمی پوپا و جاری جهت حفظ سلامت آنها طراحی و راهاندازی گردیده است، آنهانیز اهداف خود را با اهداف سازمان بیشتر هماهنگ و هم جهت نموده و در جهت افزایش تولیدتلاش میکنند.